استادیار گروه مبانی نظری اسلام دانشگاه معارف اسلامی.
چکیده: (101 مشاهده)
عقلانیت خودبنیاد، یکی از پشتوانههای معرفتشناختی پلورالیسم دینی است. ریشه این مفهوم در فلسفه دکارت و ایده مشهور وی یعنی «کوجیتو» (cogito ergo sum) و سوبژکتویسم (subjectivism) قرار دارد. طبق این دو ایده، انسان و عقل او، بهطور مستقل از هر منشأ دیگر معرفتی، ازجمله وحی، توان درک حقایق هستی را دارد. اعتقاد به استقلال عقل منتهی به اصطلاح عقل خودبنیاد بشری شد. عقل خودبنیاد بشری نیز با تکیه بر تفکر نسبیگرایانه ناشی از آراء انسانمدارانه پروتاگوراس (انسان معیار همه چیز است) به این نتیجه منتهی شد که حقیقت یقینی و ثابتی در هستی وجود ندارد و اساساً هستی همان است که فاعل شناسا با عقل خودبنیاد خویش درک میکند. پیامد این تفکر، نفی معیار ثابت برای معرفتهای بشری و ازجمله معرفت دینی شد، این امر نیز نهایتاً به پلورالیسم دینی منجر شد؛ لذا پلورالیسم دینی مدعی است همه ادیان از یک سطح صدق و حقانیت برخوردارند و هیچ معرفت دینی بر دیگری ترجیح و برتری در صدق و حقانیت ندارد. به عبارت دیگر صدق و حقانیت در انحصار هیچ دین خاصی قرار ندارد.
Panahi Azad H, Jabbari L. Clarification of Application of Self-based Rationality (Descartian Subjectivity) in Religious Pluralism. Journal title 2015; 1 (6) :81-113 URL: http://journalstu.maaref.ac.ir/article-1-49-fa.html
پناهی آزاد حسن، جباری لیلا. توصیف کاربست عقلانیت خودبنیاد (سوبژکتیویسم دکارتی) در پلورالیسم دینی. عنوان نشریه. 1394; 1 (6) :81-113
